Wykłady

Wykład dr hab. Bożeny Czwojdrak, prof. UŚ – „Królowe w poźnośredniowiecznej Polsce”

Co krakowska królewna Wanda robi na Górnym Śląsku? Dlaczego mieszka w jaskini, a nie w pałacu? I co ma wspólnego z Dzikim Gonem oraz ze średniowieczną literaturą jarmarczną? Odpowiedzi na te pytania dostarczy nam literatura ludowa, a konkretnie jej górnośląskie wariacje.

Co jedli nasi praprzodkowie? Jaka naprawdę jest „tradycyjna” polska kuchnia? Czy była zdrowa? Czego nie jedli Piastowie? Co lubił Jagiełło? Wbrew pozorom obiad lub kolacja mogą przynieść wiele niespodzianek. Wystarczy tylko uważnie przyjrzeć się temu, co leży lub stoi na stole. Można się domyślać, że paręset lat temu były to zupełnie inne potrawy. Kiedy warzywa i owoce pojawiły się w Polsce? Jakie były niezwykłe dzieje znanych potraw? Historia ziemniaków i pomidorów. Kto wymyślił pierogi? Pasztety francuskie czy… rzymskie? Dlaczego łączy się je z Królem Słońce?

W wykładzie przyglądamy się zjawisku różnic międzygeneracyjnych i zadamy sobie pytanie, czy rzeczywiście prowadzą one do konfliktu lub polaryzacji pomiędzy pokoleniami. Wspólnie zastanowimy się, co mówią badania: czy mamy do czynienia z trwałym podziałem: młodzi vs starsi? A może czy różnice są mniejsze, niż się wydaje, a współpraca międzypokoleniowa jest możliwa i warto ją wspierać? Uczestnicy zostaną zaproszeni do refleksji nad własnymi doświadczeniami międzypokoleniowymi

Czy sztuczna inteligencja jest inteligentna? To pytanie pojawia się dziś częściej niż kiedykolwiek, ale odpowiedź wcale nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać! Podczas spotkania przyjrzymy się, jak AI działa od kuchni, dlaczego nie ma świadomości ani emocji, a jednocześnie potrafi błyskawicznie analizować dane i wspierać nas w różnych zadaniach. Dowiecie się, jak technologie oparte na sztucznej inteligencji zmieniają życie seniorów — pomagając im dbać o zdrowie, utrzymywać codzienną aktywność, a nawet radzić sobie z samotnością.

W dyskusji z udziałem prof. Dariusz Dolińskiego i prof. Tomasza Grzyba, wybitnych polskich psychologów eksperymentalnych, zajrzymy od kuchni do warsztatu psychologa badacza. W rozmowie podjęte zostaną zagadnienia roli eksperymentu dla rozwijania wiedzy o ludzkim zachowaniu, statusu eksperymentu w psychologii dzisiaj, etyki eksperymentowania. Odpowiemy na pytanie: Jakie eksperymentowanie jest potrzebne, by dziś udzielać odpowiedzi na pytania o przyczyny ludzkich zachowań w Internecie?

Eksperymentalne badania nad posłuszeństwem autorytetom, których autorem był Stanley Milgram, to klasyczne procedury psychologii. Dzięki nim wiemy, jak silnie ulegamy osobom, które eksponują społecznie nadany autorytet. Czy jednak o tych efektach wiemy wszystko? Pół wieku po oryginalnym eksperymencie Milgrama polscy badacze – prof. Dariusz Doliński i prof. Tomasz Grzyb z Uniwersytetu SWPS powtórzyli klasyczny eksperyment w Polsce oraz próbowali wyjaśnić niebadane dotąd wątki mogące wpływać na uległość w tej procedurze.

Osoby o wysokim poziomie narcyzmu cechują się specyficznym sposobem przetwarzania informacji na temat siebie i innych. Wyniki badań wskazują, że filtrują one informacje w sposób selektywny – koncentrując się na pozytywnych treściach dotyczących własnych cech, szczególnie inteligencji, oraz dewaluując osiągnięcia innych. Zjawisko to odzwierciedla dwa podstawowe wymiary narcyzmu wielkościowego: sprawczość, przejawiającą się w potrzebie podziwu i autowaloryzacji, oraz antagonizm, wyrażający się w tendencjach do krytykowania i deprecjonowania innych.

Gdyby Słońce było wielkości ziarnka piasku, to Droga Mleczna rozciągałaby się na kilkaset kilometrów, a obserwowalny Wszechświat byłby większy niż cała nasza planeta. Szacuje się, że w tym obserwowalnym Wszechświecie istnieją nawet dwa biliony galaktyk, a w każdej galaktyce miliardy gwiazd. W dodatku badania ostatnich lat wskazują, że elementy niezbędne do powstania życia są powszechne w Kosmosie. W takim razie dlaczego nie zetknęliśmy się jeszcze z pozaziemskim życiem, a tym bardziej z pozaziemską cywilizacją?

Wbrew powszechnym przekonaniom Księżyc nie przestaje nas fascynować. W końcu nadszedł czas na nową, przełomową misję! Poznaj łazik, który ma zbadać nieodkryte rejony, sprawdzić zasoby i przygotować grunt pod przyszłe księżycowe bazy. Jeśli ciekawi Cię, jak wygląda współczesna eksploracja, jakie technologie wynosimy na Księżyc i dlaczego ta misja może być krokiem do stałej obecności ludzi poza Ziemią – to wystąpienie szyte na miarę dla Ciebie. Przyjdź i poczuj dreszczyk kosmicznej przygody!