Od książki jarmarcznej do internetowych przepowiedni – literatura ludowa, ezoteryka i inne źródła New Age
Ruch kulturowy New Age można porównać do jarmarku, na którym dostępne są elementy różnych religii, idei, nurtów filozoficznych i alternatywnych. Szukając źródeł New Age'u natrafiamy na literaturę ludową drukowaną w licznych małych wydawnictwach z XIX wieku, takich jak na przykład Wydawnictwo Edwarda Feitzingera w Cieszynie, wyróżniające się publikowaniem książek z zakresu tzw. duchowości alternatywnej. Senniki, horoskopy i gry towarzyskie wydawane w XIX wieku możemy uznać za początek współczesnych popkulturowych publikacji, wpisujących się w nurt New Age.
Resztki, odpadki, śmieci – sztuka i ekologia
Jednym z przytłaczających (dosłownie i w przenośni) elementów współczesnego świata są śmieci. Ich obecność stanowi coraz bardziej problematyczny element każdego miejsca, w którym żyje człowiek. Śmieci stanowią zbiór tego, co niechciane, zbędne czy szkodliwe. Zwykle też budzą wstręt i obrzydzenie. Jednak coraz częściej są też wykorzystywane do preparowania artefaktów służących estetycznemu zadowoleniu. Śmieci bywają eksponatami w muzeach lub stanowią materiał, z którego tworzone są dzieła sztuki.
Gry i zabawy średniowiecznych mieszczan – archeologia i historia razem odgrywają przeszłość
Celem warsztatu jest przedstawienie, jakimi rozrywkami cieszyli się średniowieczni mieszkańcy miast. Na podstawie wspólnych obserwacji archeologów i historyków ukazane zostaną różnego rodzaju gry i zabawy, a także przedmioty związane z tymi rozrywkami. Okazją do przyjrzenia się tej stronie życia średniowiecznych mieszkańców miast jest 750-lecie lokacji Bytomia – najstarszego miasta w naszym regionie, lokowanego na prawie niemieckim. Warsztat przygotowany zostanie przez pracowników Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego i Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu.
BOGAci Ludzie / People of GOoD
Wspólnota ludzi tworzących Kościół na terenie Górnego Śląska zrodziła ogromne dziedzictwo kulturowe. Ostatni wiek tego procesu pokrywa się ze stuleciem istnienia (Archi)diecezji Katowickiej (1925–2025). Poznaj szeroki wachlarz działalności chrześcijan na tym terenie: budownictwo sakralne z setkami nowych świątyń na czele z monumentalną katedrą pw.
Przeszłość i przyszłość Europy Środkowej
Dyskusja na temat Europy Środkowej trwa od wielu lat i pewnie trwała będzie nadal. Czy należymy do tej części Europy, jakie są wyznaczniki „środkowoeuropejskości”, jaka była wspólna przeszłość? Te pytania stawiane są nie tylko w Polsce, ale też w innych krajach. W debacie wezmą udział naukowcy z Czech, Słowacji i Węgier oraz oczywiście z Polski. Poruszone zostaną problemy tożsamości Europy Środkowej, jej kultury, historii, wspólnych losów, wzajemnych relacji, stereotypów itp. Bowiem nie tylko my utożsamiamy się z tą częścią Europy, ale także nasi sąsiedzi.
Splendor i propaganda – wielkie czyny króla Ludwika XIV na medalach z epoki
Ludwik XIV, król Francji w latach 1654–1715, zwany też Ludwikiem Wielkim – to postać niejednoznaczna. Wspaniały władca, reformator polityczny i gospodarczy, miłośnik sztuki, ale też tyran, podżegacz wojenny i bezwzględny prześladowca. Jego czasy to okres bezprecedensowego rozkwitu Francji. Francuska kultura i sztuka stały się wzorem do naśladowania, a język francuski – jednym z najważniejszych elementów komunikacji w całej Europie.
Dom (nie)utracony – o życiu na morzu pewnego podróżnika
„Kilometr” to naczelny włóczęga II Rzeczypospolitej, propagator kajakarstwa, a także jeden z pierwszych zbieraczy tradycyjnych artefaktów afrykańskich w powojennej Polsce. Dom był dla niego rzeczywistością wielowymiarową, nie zamykał się ani w przestrzeni konkretnego lokalu, ani w szerszej przestrzeni najbliższej okolicy. Znaczną część swojego życia spędził w drodze, niejednokrotnie domem była dla niego łódź lub kajak. Zapraszam na opowieść o szalonym życiu Wacława „Kilometra” Korabiewicza.
Polacy, którzy zmienili świat medycyny
Odczyn Biernackiego, grupa krwi, konflikt serologiczny – to terminy znane nawet osobom, które szerzej nie interesują się medycyną. Niewielu jednak wie, że te i inne pojęcia wprowadzili polscy badacze reprezentujący różne dziedziny medycyny, rewolucjonizując przy tym dzisiejsze leczenie i diagnostykę medyczną. To o nich opowiadamy w serii filmowej „Polacy, którzy zmienili świat medycyny”. W ramach aktywności zaprezentujemy jeden z odcinków serii, opowiemy o wybitnych odkryciach polskich medyków i pokażemy, jak tworzy się film dokumentalny.
Głagolica – najstarsze pismo Słowian
Wykład poświęcony pierwszemu alfabetowi słowiańskiemu, stworzonemu przez Konstantyna Filozofa, który zapoczątkował nowy etap rozwoju pisma literackiego. Jeśli chcesz poznać strukturę i graficzne właściwości głagolicy, obejrzeć dawne głagolickie manuskrypty, a także dowiedzieć się, jakie okoliczności towarzyszyły powstaniu najstarszego pisma słowiańskiego oraz jak przebiegała bizantyńska misja Konstantyna Filozofa i jego brata Metodego w państwie wielkomorawskim – zapraszamy na nasz wykład.
Brunon Konczakowski – kupiec z Cieszyna, który stał się kolekcjonerem sztuki
Będzie to opowieść o barwnym i charyzmatycznym człowieku, Brunonie Konczakowskim (1881–1959), którego życie przypadło na cztery systemy polityczne i który w tych systemach zbudował i rozwijał firmę handlu żelazem. Społeczności lokalnej znany był nie tylko jako właściciel sklepu żelaznego, który prowadził handel z wieloma europejskimi krajami, ale przede wszystkim jako pasjonat sztuki i jej kolekcjoner. Zyski z prowadzonego biznesu przeznaczał na pozyskiwanie cennych okazów do własnych zbiorów oraz stworzenia prywatnego muzeum sztuki.