Wykłady

Czy skały naprawdę tylko leżą i nic się z nimi nie dzieje? Podczas tego wykładu odkryjesz, że ich „życie” jest znacznie bardziej ekscytujące, niż się wydaje. Prześledzimy cykl skalny – od powstawania skał w gorącym wnętrzu Ziemi, przez ich rozpad i transport, aż po ponowne przeobrażenia. Dowiesz się, z czego zbudowane są skały i jakie procesy sprawiają, że nieustannie się zmieniają.

Podczas wykładu zostaną odsłonięte biologiczne mechanizmy stojące za jednymi z najpoważniejszych chorób współczesności. Uczestnicy dowiedzą się, jak dochodzi do powstawania nowotworów, czym jest kancerogeneza oraz jak mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 wpływają na rozwój raka piersi, prostaty i jąder. W przystępny sposób omówione zostaną procesy uszkodzeń DNA, zaburzenia cyklu komórkowego oraz przejście zdrowej komórki w nowotworową. Wykład przybliży także czynniki ryzyka, znaczenie badań genetycznych i profilaktyki, w tym samobadania i badań przesiewowych.

1, 2, 3… dowiedz się, jak algorytm patrzy. Bo kiedy my patrzymy na świat, nasze oczy widzą kształty, kolory i znaczenia. To, co widzimy, jest jednak zbiorem pikseli, małych kwadratów tworzących siatkę obrazu. Każdy kolor to trzy liczby z przedziału od 0 do 255, odpowiadające za natężenie czerwieni, zieleni i niebieskiego. I to właśnie te liczby są dla sztucznej inteligencji podstawą do uchwycenia tego, co dla nas jest obrazem. AI widzi układy wartości, kontrasty i zależności. Uczy się, że pewne wzory powtarzają się i coś oznaczają.

Inteligencja nie zawsze musi oznaczać mózg. W przyrodzie istnieje jej inny wymiar — inteligencja reakcji i przetrwania. Na przykładzie rozwielitek pokażemy, jak organizmy potrafią odpowiadać na środowisko w zaskakująco złożony sposób. Omówimy zjawisko hormezy radiacyjnej, w którym niskie dawki promieniowania gamma mogą wywoływać korzystne reakcje adaptacyjne, oraz sprawdzimy, jak zasolenie wody zmienia ich funkcjonowanie. Czy to przypadek czy biologiczna forma uczenia się bez mózgu?

Wyobraź sobie, że Twój telefon albo komputer potrafi zauważyć, że coś dzieje się z Twoim zdrowiem psychicznym… zanim Ty sam to poczujesz. Czy to jeszcze science fiction, czy już rzeczywistość? Sztuczna inteligencja coraz lepiej czyta nasz mózg – analizując obrazy z rezonansu magnetycznego, sygnały EEG, a nawet sposób, w jaki piszemy czy mówimy. Algorytmy potrafią wychwycić subtelne zmiany, które dla człowieka są niewidoczne, i na ich podstawie przewidywać ryzyko rozwoju zaburzeń, takich jak depresja czy schizofrenia.

Czy nowoczesny krem, lek lub preparat regeneracyjny może być „inteligentnym systemem”? Podczas wykładu zostanie przedstawiony świat biomateriałów – niezwykłych materiałów projektowanych tak, aby wspierały działanie substancji aktywnych i bezpiecznie współpracowały z organizmem człowieka. Uczestnicy dowiedzą się, jak materiały wykorzystywane w kosmetologii i farmacji mogą chronić cenne składniki, zwiększać ich skuteczność oraz umożliwiać ich stopniowe i kontrolowane uwalnianie.

Jak sprawić, aby lek działał dokładnie tam, gdzie jest potrzebny, a nie w całym organizmie? Podczas wykładu pokażę, czym są inteligentne systemy dostarczania leków i jak pomagają zwiększyć skuteczność terapii oraz ograniczyć skutki uboczne. Opowiem między innymi o liposomach, mikroskopijnych kapsułkach, które mogą transportować substancje aktywne do wybranego miejsca w organizmie. Wyjaśnię, jak ich budowa pozwala „ukryć” lek i dostarczyć go do konkretnych komórek lub tkanek.

Wyścig Formuły 1 to dziś nie tylko prędkość i refleks kierowcy, ale także potężna gra danych i algorytmów. Wykład pokaże, jak sztuczna inteligencja może wspomagać zespoły w analizie milionów informacji – od temperatury i zużycia opon, przez pogodę, aż po styl jazdy i zachowanie rywali. Dzięki zaawansowanym symulacjom AI potrafi przewidzieć, kiedy najlepiej wykonać pit stop, jaką strategię obrać i co może wydarzyć się za kilka okrążeń. To właśnie te niewidzialne decyzje często przesądzają o zwycięstwie lub porażce.

Czy można uciec od uwikłania? To dobre pytanie dla badacza życia i twórczości Pawła Wiedermana (1889-1972) – przedwojennego doktora praw Uniwersytetu Jagiellońskiego i szanowanego dyrektora sosnowieckich gimnazjów, który w trakcie II wojny światowej pracował jako urzędnik kontrowersyjnej Centrali Rad Starszych Żydowskich na Wschodnim Górnym Śląsku – instytucji, która sprawowała nadzór nad tysiącami Żydów w regionie. W dramatycznych okolicznościach Wiederman stracił rodzinę; sam przeżył i uciekł ze zlikwidowanego getta. Ukrywając się w śródmieściu Sosnowca, doczekał końca wojny.

Po rozstaniu lub rozwodzie rodziców konieczne jest ukształtowanie relacji rodzicielskich w sposób zapewniający realizację dobra dziecka oraz stabilność jego sytuacji życiowej. Wykład dotyczy porozumienia rodzicielskiego jako instytucji prawa rodzinnego, stanowiącej instrument współdecydowania rodziców o wykonywaniu władzy rodzicielskiej oraz kontaktach z dzieckiem. Przedstawiona zostanie jego funkcja w systemie prawa, zakres przedmiotowy oraz znaczenie w praktyce sądowej.