dla wszystkich

Sztuczna inteligencja zmienia życie lekarzy i pacjentów, wprowadzając innowacje w badaniach medycznych w wielu dyscyplinach, w farmakologii oraz w procesie leczenia. Jednocześnie obecność AI w medycynie jest obszarem, który budzi wiele lęków społecznych – przekazanie decyzyjności maszynom w zakresie decydowania o ludzkim zdrowiu i życiu wydaje się barierą, której nie chcemy przekraczać.

ChatGPT I podobne narzędzia oparte na dużych modelach językowych (LLM) i modelach języka wizyjnego (VLM) wywołały kolejną rewolucję w technologiach asystujących dla niewidomych. Aplikacje do rozpoznawania obrazu opisują świat lepiej od wielu ludzi, a ponadto, jak to już kiedyś przewidział Stanisław Lem w „Powrocie z gwiazd”, nie dziwią się żadnemu pytaniu. Za pomocą inteligentnych okularów niewidomy nie tylko może zorientować się w przestrzeni, ale np. uzyskać całkiem dobry opis pracy pokazywanej w galerii sztuki współczesnej.

Sztuczna inteligencja zmienia proces twórczy w wielu obszarach sztuki, redefiniując zarówno muzykę, malarstwo, rzeźbę, film, jak i sztukę mediów. Jak w tej perpektywie należy rozumieć kreatywność ludzką i maszynową? Czy AI jest twórcza czy tylko wykonuje algorytm, realizując polecenia człowieka? A może AI zastąpi artystów? Czy sztuka robotów i sztuka AI dalej potrzebują człowieka? Odkąd w 2018 roku dom aukcyjny Christie’s sprzedał obraz grupy Obvious, stworzony przy użyciu sztucznej inteligencji za ponad 400 tys. dolarów, odpowiedzi na te pytania stają się coraz bardziej palące.

Przyzwyczailiśmy się uważać sztuczną inteligencję za maszynę lub żywą istotę, która może stać się konkurentem, a nawet wrogiem ludzkości. Podobnie jak w przypadku wszystkich znaczących mutacji technicznych, które wpływają na praktykę twórczą lub poznawczą, ludzie obawiają się potencjalnego niebezpieczeństwa przeniesienia ognia na niewłaściwe istoty. Jednak biorąc pod uwagę, że sztuczne inteligencje są tworami ludzkimi, odzwierciedlają ludzką naturę, pomagając nam lepiej zrozumieć, jak działa nasz mózg.

Zrozumienie AI jako „współtwórcy” i towarzysza pracy, odwraca uwagę od pytania „Kto jest lepszy? Sztuczna inteligencja czy ludzie?” na pytanie „W jaki sposób ludzie i sztuczna inteligencja mogą się najlepiej uzupełniać?”. Sztucznej inteligencji brakuje intencji i pragnień – jednego z podstawowych kryteriów procesu artystycznego. Wykorzystanie sztucznej inteligencji jako towarzysza procesu twórczego wydaje się całkiem obiecujące na kilku poziomach.

Czym „żywią” się roboty, boty i sztuczna inteligencja? Roboty uwielbiają numery, czyli dane! Kryją się one za wszystkim, co robimy w sieci, są analizowane, przetwarzane i prezentowane. Ale skąd się tam biorą? Na tym warsztacie zapoznamy Was z Wikidanymi, wolną i otwartą bazą wiedzy i danych, która może być czytana i edytowana przez ludzi i roboty. O Wikipedii słyszał niemal każdy, ale znacznie mniej osób wie, że wspierają ją inne projekty dążące do otwarcia wiedzy i informacji. Wikidane są jednym z nich.

Najpotężniejsze narzędzia sztucznej inteligencji rzeczywiście generują zdumiewające rezultaty. Aby osiągnąć znaczące i trwałe wyniki dzięki sztucznej inteligencji, najważniejsze jest zrozumienie jej podstawowych ograniczeń. Ta sesja mówi o niedociągnięciach AI – a może raczej o niedociągnięciach w ludzkiej świadomości? Krótkie wyjaśnienie, jak faktycznie działają algorytmy AI, a następnie kilka praktycznych przykładów poważnych niepowodzeń spowodowanych nieprzemyślanym i niedoinformowanym wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

W erze sztucznej inteligencji dane stały się nową walutą wiedzy i innowacji. W jaki sposób lokalne społeczności, seniorzy i grupy obywatelskie mogą włączyć się w ten proces, tworząc zestawy danych odzwierciedlające lokalną kulturę, tradycje i wartości? Ta prelekcja pokaże, jak inicjatywy oddolne mogą przyczynić się do powstawania etycznych, zróżnicowanych i społecznie użytecznych modeli AI. Omówimy inspirujące przykłady, wyzwania oraz korzyści wynikające z obywatelskiego tworzenia danych, które mogą stać się nośnikiem lokalnej tożsamości w globalnym cyfrowym świecie.

Czy wiesz, które danie nielegalnie podaje się w gazecie? Która francuska aktorka sypiała w trumnie? W jakim celu cadillac wjechał w 1975 r. w podpaloną piramidę z telewizorów? Co łączy te wszystkie pytania? Jeśli Twoja odpowiedź brzmi: „Wikipedia” – masz rację! Odpowiedzi na te i inne pytania można znaleźć w największym projekcie społecznym w historii ludzkości. Ale czy wiesz, że Wikipedia ma rodzeństwo? Dwanaście różnorodnych siostrzanych inicjatyw otwiera drogę do wolnej wiedzy. Dołącz do nas, by dowiedzieć się, czym są, kto za nimi stoi i dlaczego wolna wiedza jest tak ważna.

Nauka tonie w oceanach danych. Technologie sztucznej inteligencji ułatwiają ich analizę, odnajdywanie ukrytych prawidłowości. Pomagają też formułować warte rozważenia koncepcje. W naukach ścisłych i przyrodniczych dzieje się tak od dziesięcioleci, ale nowe modele AI znajdują dziś zastosowanie także w innych naukach. Podsuwają rozwiązania problemów, z którymi badacze mierzyli się od dawna. Generują jednak nowe – prowokują choćby pytania o sposób, w jaki nauka będzie uprawiana w przyszłości.