Cegła i świnia na ławie oskarżonych – o nietypowych oskarżonych słów kilka

Jednym z pryncypiów współczesnego prawa karnego jest oparcie odpowiedzialności na czynie, tj. zachowaniu człowieka wynikłym z jego woli. Zasada ta, pozornie banalna i intuicyjna, w rzeczywistości ma za sobą długą i skomplikowaną przeszłość. Historia zna liczne przykłady systemów prawa, które pozwoliły na ponoszenie odpowiedzialności przez byty inne niż człowiek – zwierzęta, a nawet nieożywione przedmioty. Od bufonii i procesów cegieł w starożytnych Atenach poprzez Księgę elbląską traktującą dom, w którym przetrzymano porwaną kobietę, jako współsprawcę, a kończąc na skazaniu koguta w XVIII-wiecznej Francji – nie zawsze sprawstwo człowieka było pojmowane jako nieodzowny element struktury przestępstwa. Czy faktycznie epizody te były przejawem niskiej kultury prawnej i zacofania, czy może przeciwnie – należy uznać je za zapowiedź zmian, jakie czekają prawo karne w XXI w. w związku z rosnącym udziałem AI i jednostek organizacyjnych w życiu społecznym?