Nauki humanistyczno-społeczne

Gmina jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego. Jej zadania dotyczą większości spraw, takich jak: edukacja, podstawowa opieka zdrowotna czy sport i rozrywka. Jednym z dwóch organów gminy jest rada tworzona przez radnych wybieranych przez mieszkańców gminy spośród ich grona. Jakie są zadania rady gminy, czym się zajmują radni, z jaką sprawą możesz się zwrócić do radnego? Odpowiedzi na te i inne pytania zostaną udzielone podczas rozmowy z panem Łukaszem Borkowskim – przewodniczącym Rady Miasta Katowice. Rozmowę poprowadzi dr Roman Marchaj.

Samorząd terytorialny tworzą gminy, powiaty i województwa. Zakres zadań realizowanych przez gminy i powiaty jest w miarę dobrze znany, ponieważ te jednostki wykonują zadania, których my jako mieszkańcy jesteśmy bezpośrednimi adresatami. A jakie zadania realizuje województwo samorządowe? Jakie prawa mają mieszkańcy województwa? Jaka jest pozycja samorządu województwa względem gminy i powiatu? Odpowiedź na te i inne pytania uzyskacie podczas rozmowy z panią Joanną Bojczuk – członkiem zarządu Województwa Śląskiego. Rozmowę poprowadzi dr Roman Marchaj.

Działania Rzecznika Praw Obywatelskich są szeroko znane i uregulowane prawnie, lecz istnieje wiele obszarów, które pozostają niejasne lub mało nagłaśniane opinii publicznej. Dlatego wykład ma na celu przybliżenie roli, kompetencji i zadań RPO w Polsce, a także omówienie wyzwań i ograniczeń, z jakimi ten urząd musi się mierzyć. Odpowiemy na następujące pytania: Jakie sprawy mogą być rozpatrywane przez rzecznika? Czy istnieją obszary, w których RPO nie ma uprawnień, a opinia publiczna mogłaby się tego nie spodziewać?

Zapraszam na prelekcję, z której dowiesz się: jakie są podstawowe prawa ucznia, w jakich aktach prawnych zostały one zawarte, czy i jak mogą one być doprecyzowane lub zmieniane np. w statucie Twojej szkoły. Dowiesz się także, dlaczego warto znać jej statut, oraz co zrobić, jeśli Twoje prawa są naruszane – do kogo możesz się zwrócić o pomoc wewnątrz szkoły, a także poza nią.

Źródła egipskie z reguły przedstawiają władcę z jak najlepszej strony. Niekiedy znaleźć w nich można jednak również informacje o ciemniejszej stronie sprawowania władzy. Jednym z takich przypadków są teksty mówiące o spiskach haremowych. Najbardziej znany miał miejsce w czasach króla Ramzesa III z XX dynastii, który panował w XII wieku p.n.e., ale wygląda na to, że spiski przeciwko królowi organizowano już w czasach wielkich piramid, a więc w III tysiącleciu p.n.e. Kto spiskował przeciwko faraonowi? Co chciał osiągnąć i czy tego rodzaju spiski kończyły się powodzeniem?

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów cywilizacji starożytnego Egiptu jest jej niezwykłe pismo: hieroglify. Używane przez ponad 3500 lat stanowią one prawdziwy klucz do zrozumienia tej niezwykłej kultury. Jakie tajemnice skrywają rzeźbione na ścianach świątyń i grobowców znaki przedstawiające elementy świata otaczającego mieszkańców kraju nad Nilem? Kiedy i w jaki sposób rozszyfrowano zagadkę hieroglifów? Czy wszystkie inskrypcje zostały już odczytane? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w trakcie wykładu.

Od czasu uruchomienia ChatGPT w listopadzie 2022 r. krajobraz edukacyjny się zmienił. Nauczyciele mają dostęp do narzędzi usprawniających planowanie i ocenianie lekcji, a uczniowie mogą korzystać z tych samych narzędzi, aby usprawnić swoją pracę i naukę. Jednak generatywna sztuczna inteligencja stworzyła także uczniom możliwości „gry w system”. W tej prezentacji omówione zostaną niektóre zalety i wady sztucznej inteligencji w edukacji, odnosząc się przy tym do kwestii etycznych.

Maltretowanie dzieci jest problemem globalnym i może mieć konsekwencje na całe życie. Według Światowej Organizacji Zdrowia prawie 3 na 4 dzieci w wieku od 2 do 4 lat regularnie doświadcza kar fizycznych i/lub przemocy psychicznej ze strony rodziców i opiekunów. Jedna na 5 kobiet i 1 na 13 mężczyzn przyznaje, że doświadczyła wykorzystywania seksualnego w wieku od urodzenia do 17 lat. Konsekwencje złego traktowania w dzieciństwie mogą trwać przez całe życie i zakłócać rozwój, relacje oraz zdrowie fizyczne i psychiczne.

My research focuses on the significant differences between Polish and Spanish works by Witold Gombrowicz, which (though they were written by Gombrowicz himself) are surprisingly often forgotten about. At its core, my presentation addresses a larger, universal question: how do we depict a faithful image of life in literature? That is, how can we make such the ungraspable, individual topic of life into something that is conveyable worldwide or across borders?

Zmiany klimatu są jednym z najważniejszych wyzwań współczesności. Jednak wzajemne oddziaływania człowieka i środowiska są tak stare jak historia człowieka. Wahania temperatury czy zmiany w dostępie do wody przynosiły dawnym cywilizacjom lata chwały, a także spektakularne upadki. Na przykładzie dwóch stanowisk archeologicznych w starożytnej Azji Środkowej i średniowiecznej Kambodży wspólnie zastanowimy się, jaką uniwersalną lekcję na temat odporności klimatycznej i środowiskowej daje nam archeologia.