Tajemnice DNA
Czy zastanawialiście się kiedyś, jak smakuje, pachnie i brzmi DNA? O cechach tego niezwykłego nośnika informacji porozmawiamy w trakcie wykładu. Niczym najlepsi detektywi wspólnie odkryjemy wszystkie tajemnice DNA!
Od efektu Matyldy do naukowych mistrzyń – o niezwykłych kobietach w świecie nauki
W ramach wykładu zostaną zaprezentowane sylwetki naukowe (i nie tylko) wybitnych kobiet, które zmieniły nasze patrzenie na świat. Poznacie bliżej kobiety, takie jak: polska noblistka Maria Skłodowska–Curie, wybitna biolog Rosalind Franklin, amerykańska pionierka programowania Grace Hopper, jedna z pierwszych paleontolożek na świecie Mary Anning oraz twórczynie metody edycji genów, których odkrycie zostało uhonorowane nagrodą Nobla: Emmanuelle Charpentier i Jennifer A. Doudna.
Efekt lotosu i inne przykłady samooczyszczających się powierzchni roślinnych
Liść Lotosu jest najbardziej rozpoznawalnym przykładem samooczyszczającej się powierzchni ultrahydrofobowej i cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wśród naukowców zarówno od strony poznawczej jak i aplikacyjnej. Właściwość samooczyszczania liści lotosu, zwana „efektem lotosu”, opiera się na specyficznych cechach budowy ultrahydrofobowej powierzchni jego liści. Powierzchnia ta, dzięki chropowatej fakturze, zapewnia minimalny kontakt wody z cząsteczkami brudu przez co przyczepność jest bardzo niska i krople wody przetaczające się po powierzchni usuwają cząstki brudu.
Planeta korzeń
Niepozorne korzenie w porównaniu z kwiatami i liśćmi wydają się brudne, bure i nijakie. Ale nic bardziej mylnego! Wystarczy zajrzeć pod mikroskop, aby przekonać się, że korzeń to intrygujący mikrokosmos. To dom dla wyspecjalizowanych mikroorganizmów, niezbędnych roślinie do życia. Są wśród nich: grzyby mykoryzowe, które tworzą w korzeniu struktury przypominające dzieła artystów sztuki współczesnej, a służą do handlu z rośliną, gdzie walutą jest cukier, a towarem sole mineralne.
Nowe oblicze kamieniołomu
Nieczynne kamieniołomy Sadowa Góra i Gródek są świadectwem bogatej historii górnictwa w Jaworznie. Wydobycie wapieni i dolomitów trwało tu ponad 120 lat. Po zakończeniu eksploatacji pozostały w przestrzeni miasta opuszczone wyrobiska, którym nadajemy nowe funkcje użytkowe, wykorzystując ich potencjał przyrodniczy i kulturowy. Powstały w Jaworznie ośrodek, wykorzystując walory przyrody nieożywionej, zachęca do poznania bogatej przeszłości geologicznej miasta. Park Gródek z kolei staje się nowym miejscem rekreacji w przestrzeni miejskiej.
O trzęsieniach ciał niebieskich
Badanie trzęsień Ziemi, Księżyca i Marsa jest istotne dla zrozumienia sejsmicznej aktywności planetarnych ciał niebieskich. Analizujemy podobieństwa i różnice między tymi zjawiskami. Porównujemy skutki trzęsień Ziemi i ich wpływ na życie ludzkie i infrastrukturę z trzęsieniami na terenach Księżyca – ich badanie pomaga w zrozumieniu geologii ciał niebieskich. Również trzęsienia na Marsie są obszarem intensywnych badań, prowadzących do lepszego zrozumienia ewolucji planety. Analizujemy mechanizmy generujące te trzęsienia i ich implikacje dla nauki o planetach.
Planeta Ziemia – wielkie laboratorium (geo)fizyczne
Nasze stanowisko będzie prezentować zastosowania metod geofizycznych w różnych dziedzinach:
1. środowisko – monitorowanie zanieczyszczeń i struktur geologicznych wpływających na środowisko;
2. głębokie wnętrze Ziemi – sondowanie warstw Ziemi, zrozumienie procesów tektonicznych i geotermalnych;
3. budowa geologiczna – mapowanie warstw skalnych, identyfikacja złóż surowców, prognozowanie zagrożeń;
4. poszukiwanie złóż – wykorzystanie geofizyki w poszukiwaniach ropy, gazu, rud metali.
Gra „Gdzie on się ukrył?”
Zapraszamy na geograficzną grę detektywistyczną (jest to już 3, edycja podczas ŚFN) wszystkich miłośników zagadek! Uczestnicy podczas zajęć będą musieli rozwikłać zagadkę pewnego śledztwa w oparciu o dostępne przedmioty znalezione w mieszkaniu głównego podejrzanego. Zdjęcie z wakacji, pamiątka z wyjazdu, a może moneta w nieznanej walucie? Z jakiego kraju są te przedmioty? Takie i inne zagadki czekają uczestników gry!
9 perełek na środku Atlantyku – jak goniła mnie krowa i gdzie mieszkają wieloryby
Azory – pod tą nazwą kryje się 9 niesamowitych wysp otoczonych lazurem oceanu. Znasz je? Marzysz, żeby polecieć tak daleko? Szukasz inspiracji i pięknych widoków? A może chcesz poznać pasję naukowców po godzinach? Wykład omawia tych 9 wysp Makaronezji, ze szczególnym uwzględnieniem wysp Flores i Corvo. Został przygotowany w formule Pasje po godzinach. Zawiera w sobie elementy edukacyjne, dotyczące płyt tektonicznych, wysp pochodzenia wulkanicznego, budowy wulkanu oraz portugalskiej flory i fauny. W zarysie wprowadza też do wiedzy o Portugalii jako jednym z krajów UE.
Rolnictwo w mieście (Urban agriculture)
Wykorzystanie na produkcję żywności przestrzeni występującej w mieście jest korzystne pod wieloma względami. Po pierwsze może dostarczać żywności tu i teraz bez zbędnych kosztów transportu i nie jest narażone na przerwanie łańcuchów dostaw. Po drugie przyczynia się do poprawy jakości klimatu w mieście. Roślinność obniża temperaturę w wyspach ciepła oraz pomaga w retencji wody opadowej w mieście. Na stanowisku zaprezentowany zostanie jeden ze sposobów produkcji roślinnej w mieście – zielony dach ekstensywny wraz z roślinami użytkowymi, które w takich warunkach jesteśmy w stanie uprawiać.