Wiedza o społeczeństwie

Wojna najmocniej dotyka tych, którzy mają najmniej możliwości obrony – dzieci. Czy prawo międzynarodowe jest w stanie chronić najmłodszych podczas konfliktów zbrojnych? Na jakiej podstawie i z jaką skutecznością? Podczas wykładu przyjrzymy się historycznym przykładom naruszeń praw dzieci w czasie konfliktów zbrojnych oraz ewolucji międzynarodowych mechanizmów ich ochrony. Następnie przeanalizowana zostanie sytuacja dzieci we współczesnych konfliktach zbrojnych – w Ukrainie i Palestynie. Czy obowiązujące normy prawa międzynarodowego nadążają za rzeczywistością wojny?

Czy historia wielkich mocarstw to efekt działania struktur i instytucji, czy raczej decyzji konkretnych ludzi? Jak bardzo jednostki, takie jak Włodzimierz Lenin, Franklin D. Roosevelt, John F. Kennedy, Richard Nixon, Władimir Putin, Barack Obama czy Donald Trump, zmieniły bieg polityki światowej? W naszym wykładzie przyjrzymy się temu, w jaki sposób decyzje liderów wpływały na kształt systemów politycznych dwóch mocarstw – Stanów Zjednoczonych i ZSRR/Rosji.

Jednym z problemów polskiego systemu opieki zdrowotnej są kolejki – efekt nakładających się mechanizmów ekonomicznych, organizacyjnych i społecznych. Wykład ma na celu wyjaśnienie, dlaczego w efekcie końcowym pacjenci zbyt długo czekają na wizyty i są niezadowoleni, co potrafi generować dodatkowe koszty dla systemu. Nacisk zostanie położony przede wszystkim na kolejki oczekujących do specjalisty.

Zapraszamy do świata nauk sądowych, gdzie śmierć staje się źródłem wiedzy o życiu i kluczem do rozwiązywania zagadek kryminalnych. Stanowisko pokazowe jest poświęcone badaniom tafonomicznym, czyli badaniom nad rozkładem ludzkich zwłok, prowadzonym na tzw. trupich farmach. W tym roku uczestnicy Festiwalu będą mogli zapoznać się z prawdziwymi sprawami kryminalnymi i poszukać odpowiedzi na pytania: Jaki był modus operandi sprawcy? Czy sprawca miał wysoką świadomość kryminalistyczną? Jeżeli tak, to czy jest w stanie przechytrzyć naukowców, organy ścigania i instytucje wymiaru sprawiedliwości?

Czy sprawcy przestępstw naprawdę stają się coraz sprytniejsi? Czy istnieje coś takiego jak zbrodnia idealna? Wykład przybliży zjawisko świadomości kryminalistycznej, czyli sposobu, w jaki sprawcy przewidują działania śledczych i organów ścigania oraz wykorzystują wiedzę z zakresu nauk sądowych, aby zatrzeć ślady własnego czynu zabronionego. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście tzw. efekt CSI odnoszący się do wpływu filmów, seriali i książek kryminalnych na wyobrażenie społeczeństwa na temat pracy służb mundurowych i wymiaru sprawiedliwości oraz sposobów popełniania przestępstw.

Żyjemy w starzejącym się społeczeństwie – ale czy nasza kultura nadąża za realiami nowej rzeczywistości? Niekoniecznie. Życie seniorów – zwłaszcza to intymne – wciąż pozostaje tabu, a natura seksualności po 60. jest dla wielu tajemnicą. W ramach tego wykładu rozwiejemy pewne mity, pokażemy ewolucję ludzkiej seksualności, przeanalizujemy przykłady z mediów i popkultury dotyczące portretowania osób starszych w mediach oraz omówimy badania i główne koncepty teoretyczne dotyczące seksualności osób starszych.

Włochy znajdują się w ścisłej czołówce najbardziej turystycznych państw świata. Jednak większość podróżnych kończy swoją włoską przygodę na tzw. wielkiej trójcy: Rzymie, Florencji i Wenecji. Tymczasem prawdziwa dusza Italii drzemie tam, gdzie kończą się trasy autokarów, a zaczyna inteligencja miejsca. Podczas warsztatów zapraszam do spojrzenia na podróżowanie jako na sztukę czytania świata. Zamiast kolejnych punktów z listy must-see proponuję zmianę perspektywy: od zwiedzania do rozumienia. Punktem odniesienia będą trzy włoskie miasta, które pokazują, że miejsca mają własną inteligencję.

Czy nauka może stać się realnym wsparciem w codziennych zmaganiach z upływem czasu i chorobą? Zapraszamy na wystąpienie będące zwieńczeniem ponadrocznej pracy nad nowym narzędziem dla seniorów, zarówno tych starzejących się normatywnie, jak i tych dotkniętych chorobą. Przedstawimy drogę, jaką przeszłyśmy, projektując prototyp zeszytu ćwiczeń, który łączy trening poznawczy z mocą wspomnień. Opowiemy o kulisach pilotażu, w którym sprawdziłyśmy, jak miesiąc regularnej pracy wpływa na sprawność umysłową i dobrostan osób z chorobą Parkinsona oraz zdrowych seniorów.

Dlaczego w niektórych miejscach na świecie ludzie żyją nie tylko dłużej, ale też zdrowiej i szczęśliwiej? Czy to zasługa genów, wyjątkowego środowiska, a może codziennych, często bardzo prostych nawyków? Podczas spotkania przyjrzymy się fenomenowi tzw. Blue Zones – regionów, w których odsetek stulatków jest wyjątkowo wysoki – i sprawdzimy, co naprawdę mówi o nim nauka. Oddzielimy fakty od mitów, zastanowimy się nad rolą stylu życia, relacji społecznych, diety i aktywności fizycznej, a także nad tym, jak współczesne środowisko wpływa na nasz dobrostan.

Wykład analizuje złożone relacje zachodzące między koncepcją Boga (jako Absolutu i Stwórcy), nauką humanistyczną (a konkretnie literaturoznawstwem), inteligencją ludzką i sztuczną (AI). Ważne będzie przedstawienie i wskazanie historycznych ewolucji tych relacji. Czym jest prawda i czym jest dziś jej poszukiwanie –w kontekście zarówno nauki i jej tzw. metod, jak i Boga (bądź inaczej: etyki i teologii). W kontekście sztucznej inteligencji stawiam pytanie (i pytania) o granice ludzkiej kreatywności.