Badania japońskie nad osadnictwem na Śląsku po II wojnie światowej

W niniejszym wykładzie przedstawiono warunki życia ludności Górnego Śląska w latach 1947–1948, opierając się na pamiętniku Jana Stadniczenki. Pamiętnik ten został zgłoszony do konkursu „Pamiętniki Osadników Ziem Odzyskanych”, zorganizowanego przez Instytut Zachodni w Poznaniu w latach 1956–1957, i zawiera stosunkowo szczegółowy opis doświadczeń autora związanych z regionem opolskim. Warto zauważyć, że struktura pamiętnika – napisanego pod koniec lat 50. – nie tylko opisuje doświadczenia z końca lat 40., ale również w znacznym stopniu odzwierciedla charakter opowieści przygodowej, której akcja rozgrywa się na „ziemiach odzyskanych” jako nowym terytorium pogranicznym. W związku z tym podczas analizy należy uwzględnić takie dodane z perspektywy czasu elementy oraz subiektywne ubarwienia. Pamiętnik ten umiejętnie przeplata fakty z fikcją, a efektem jest narodowa i kolonialistyczna opowieść heroiczna o udanej „repolonizacji.”