Nauki humanistyczno-społeczne

Eksperymentalne badania nad posłuszeństwem autorytetom, których autorem był Stanley Milgram, to klasyczne procedury psychologii. Dzięki nim wiemy, jak silnie ulegamy osobom, które eksponują społecznie nadany autorytet. Czy jednak o tych efektach wiemy wszystko? Pół wieku po oryginalnym eksperymencie Milgrama polscy badacze – prof. Dariusz Doliński i prof. Tomasz Grzyb z Uniwersytetu SWPS powtórzyli klasyczny eksperyment w Polsce oraz próbowali wyjaśnić niebadane dotąd wątki mogące wpływać na uległość w tej procedurze.

Osoby o wysokim poziomie narcyzmu cechują się specyficznym sposobem przetwarzania informacji na temat siebie i innych. Wyniki badań wskazują, że filtrują one informacje w sposób selektywny – koncentrując się na pozytywnych treściach dotyczących własnych cech, szczególnie inteligencji, oraz dewaluując osiągnięcia innych. Zjawisko to odzwierciedla dwa podstawowe wymiary narcyzmu wielkościowego: sprawczość, przejawiającą się w potrzebie podziwu i autowaloryzacji, oraz antagonizm, wyrażający się w tendencjach do krytykowania i deprecjonowania innych.

Dzisiaj, bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, warto zadać pytanie najważniejsze w kontekście edukacji: czy i na ile możemy i powinniśmy wychodzić poza standardy, granice i normy tradycyjnie rozumianej szkoły? „Granica” to bardzo stare pojęcie, jeszcze prasłowiańskie. W prymarnym znaczeniu odnosiła się do podziału i posiadania ziemi - oznaczała „kąt” lub „róg”. Pytanie więc o przekraczanie granic to pytanie również o to, jak nie postawić (się) do kąta – nie wpędzić się w kozi róg. Na ile szkoła może i powinna być przede wszystkim miejscem praktykowania wolności i ciekawości?

Poznaj laureatów trzech konkursów, w których młodzi innowatorzy, studenci oraz uczniowie udowadniają, że przyszłość nauki zaczyna się już dziś! Podczas ŚFN ogłosimy wyniki trzech wyjątkowych inicjatyw, które łączą kreatywność, technologię, współpracę i odwagę w myśleniu o tym, jak zmieniać świat na lepsze. Pierwszą z nich jest „sChOOL Science – Fundusze Europejskie dla Młodych” – popularnonaukowa przestrzeń, w której najmłodsi odkrywcy i starsi adepci nauki zmieniają ciekawość świata w realne pomysły.

Ślązacy są największą nieuznawaną mniejszością etniczną w Polsce. Od lat walczą o uznanie śląskiej tożsamości i śląskiego języka regionalnego. Głos w tych sprawach co rusz zabierają różni liderzy opinii – od polityków, przez artystów, na naukowcach skończywszy. Każdy z osobna działa na rzecz śląskiej sprawy. A gdyby tak powołać oficjalną reprezentację Ślązaków i Ślązaczek? Kto powinien się w niej znaleźć? Kto powinien kreować debatę na temat śląskości w mediach i oficjalnie reprezentować śląską społeczność? Przeprowadźmy wspólnie eksperyment.

W obliczu współczesnych wyzwań globalnych dyplomacja musi nieustannie ewoluować, by skutecznie odpowiadać na dynamicznie zmieniające się realia międzynarodowe. Panel będzie przestrzenią refleksji nad nowymi trendami, metodami i strategiami, które kształtują współczesne relacje między państwami. Szczególną uwagę poświęcimy roli sztucznej inteligencji jako nowoczesnego narzędzia wspierającego procesy dyplomatyczne.

Co jedli nasi praprzodkowie? Jaka naprawdę jest „tradycyjna” polska kuchnia? Czy była zdrowa? Czego nie jedli Piastowie? Co lubił Jagiełło? Wbrew pozorom obiad lub kolacja mogą przynieść wiele niespodzianek. Wystarczy tylko uważnie przyjrzeć się temu, co leży lub stoi na stole. Można się domyślać, że paręset lat temu były to zupełnie inne potrawy. Kiedy warzywa i owoce pojawiły się w Polsce? Jakie były niezwykłe dzieje znanych potraw? Historia ziemniaków i pomidorów. Kto wymyślił pierogi? Pasztety francuskie czy… rzymskie? Dlaczego łączy się je z Królem Słońce?

How to Turn a Chaos of Duties, Passions, and Ambitions into a Coherent Vision of an Academic Career. During his lecture, Professor Chrystian Welzel will show that career development planning is not a rigid roadmap but an art of conscious decision-making. Participants will learn how to identify their strengths, build a strong academic brand, and progress step by step, from the PhD stage to independent research. It’s a focused, thirty-minute dose of clarity, inspiration, and motivation — for everyone ready to take the helm of their academic path.

Po części scenicznej wszyscy prelegenci zostaną na miejscu – dostępni do bezpośrednich rozmów. To okazja, by zadać pytania, które nie padły na scenie, wymienić kontakty i porozmawiać o pomysłach na dalszy rozwój. Nieformalnie, inspirująco i bez dystansu – bo właśnie tu zaczynają się nowe współprace i relacje.

Za każdym sukcesem kryje się historia – czasem zaskakująca, czasem trudna, ale zawsze prawdziwa. W tej części naukowcy, którzy zbudowali swoje kariery w Polsce i za granicą, opowiedzą o tym, jak wygląda nauka od kulis. Laureaci prestiżowych grantów, w tym ERC, podzielą się doświadczeniem, opowiedzą o swoich motywacjach, zwątpieniach i chwilach, które przypomniały im, dlaczego warto było wytrwać. Rozmowy poprowadzi Natalia Galica – pełnomocniczka Rektora ds. Otwartej Nauki oraz członkini zespołu ds. Otwartej Nauki w Narodowym Centrum Nauki.