Sztuczna inteligencja po chińsku

W języku chińskim termin ‘sztuczna inteligencja’ (rengong zhineng, 人工智能) w dosłownym tłumaczeniu oznacza 'inteligencja wytworzona przez człowieka'. Określenie takie przenosi akcent ze 'sztuczności', na aspekt kreacji. Odmienne pole semantyczne wiąże się także z bardziej optymistyczną percepcją sztucznej inteligencji (AI) w społeczeństwie chińskim. Nie było tak jednak zawsze. W swoim wystąpieniu omówię XX-wieczną historię AI w ChRL, opisując ewoluującą postawę wobec rozwoju technologicznego i cyfryzacji. Od (zapośredniczonej przez stalinowską krytykę cybernetyki) wrogości wobec AI, przez paradoksalną komputeryzację okresu Rewolucji kulturalnej, aż po technooptymizm okresu reform i otwarcia - momentu eksperymentalnego łączenia marksizmu z innymi teoriami, jak cybernetyka czy teoria systemów. To chociażby w tym okresie padały stwierdzenia, że stworzenie sztucznej inteligencji pokrywa się z celem ustanowienia komunizmu.